2.2. Ουίλλιαμ Μόρρις

 

Ο Ουίλλιαμ Μόρρις (1834-1896), Βρεττανός, εμπνευστής του κινήματος «Arts and Crafts», ρομαντικός σοσιαλιστής, ουτοπικός στοχαστής, κλασσικός παραμυθάς, ζωγράφος, ποιητής, κοινωνικός στοχαστής, σχεδιαστής και κατασκευαστής αντικειμένων και μοτίβων, εκδότης… μία πολυσχιδής προσωπικότητα του 19ου αιώνα. Συνιδρυτής της Σοσιαλιστικής Ένωσης της Αγγλίας, που θεωρήθηκε απ’ ορισμένους ανταρσία κατά του Μαρξισμού. Διαγράφηκε όμως και απ’ αυτήν, ως «σοσιαλιστής συναισθηματικής χροιάς» (χαρακτηρισμός του Φρίντριχ Ένγκελς). Την άποψή του για τον Σοσσιαλισμό την εκφράζει στην ουτοπία Νέα από το πουθενά.

Ποια είναι η διαφορά με την ιδεολογία και την πολιτική πράξη του Κομμουνισμού του προηγούμενου αιώνα; Στην ουτοπία του Ουίλλιαμ Μόρρις, οι άνθρωποι δεν είναι γρανάζια μιας αδυσώπητης γραφειοκρατικής μηχανής, αλλά ελεύθεροι να κάνουν ό,τι επάγγελμα θέλουν, να ζήσουν όπου και όπως θέλουν, κ.τλ. Η «συναισθηματική», ή ακριβέστερα η ρομαντική σκοπιά του κομμουνισμού, ή ακριβέστερα του σοσιαλισμού ως πανανθρώπινου οράματος ήταν η επιδίωξη της ανθρώπινης ελευθερίας: το όραμα μιας κοινωνίας όπου οι άνθρωποι θα επιλέγουν τη θέση τους, το χρόνο τους, τη ζωή τους. Και, αυτές οι ελεύθερες επιλογές θα τους κάνουν υγιείς και χαρούμενους.

 

Το καινούργιο:

Όταν ο άνθρωπος πραγματώνει τις επιθυμίες του, ζει σε αρμονία με τη φύση, τη δική του και του πλανήτη, είναι υγιής και χαρούμενος. Ιδεώδης κοινωνία είναι αυτή που εξασφαλίζει αυτές τις αρχές: αραιοκατοικημένη, κοντά στη φύση, με χρήση υψηλής τεχνολογίας και στόχο να προάγει την ελευθερία και τη δημιουργικότητα. «Whatever is unhappy is immoral», είναι ανήθικο να σε στενοχωρούν.